Tarihçesi ve Kökeni
Pazı, kökeni Akdeniz havzasına uzanan, insanlık tarihinde uzun süredir tüketilen yapraklı sebzelerden biridir. Antik Yunan ve Roma dönemlerinde pazının hem mutfakta hem de geleneksel anlatılarda yer aldığına dair kayıtlar bulunur. Orta Çağ boyunca Avrupa’da yaygın biçimde yetiştirilen pazı, Anadolu mutfağında ise özellikle Ege ve Karadeniz bölgelerinde kendine sağlam bir yer edinmiştir. Osmanlı döneminde pazı, zeytinyağlılardan böreklere kadar pek çok tarifte kullanılmış; bugün de özellikle kış ve bahar aylarında sofraların vazgeçilmez yeşillikleri arasında yer alır.
Bilimsel Besin Profili
Pazı, düşük kalorili yapısına rağmen oldukça zengin bir besin profiline sahiptir. İçeriğinde A vitamini öncülleri, C vitamini, K vitamini, magnezyum, potasyum ve demir bulunur. Aynı zamanda lutein ve beta-karoten gibi antioksidan bileşikler açısından da zengindir. Lif içeriği sindirim sistemini desteklerken, pazının geniş yaprakları uzun süreli tokluk hissine katkı sağlar. Pazı, hem çiğ hem pişmiş tüketildiğinde besin değerini büyük ölçüde koruyan sebzelerden biridir.
Mutfakta Kullanım Alanları
Pazı, mutfakta son derece esnek ve çok yönlü kullanıma sahiptir:
- Zeytinyağlı yemeklerde ana malzeme olarak kullanılır
- Börek ve sarma tariflerinde besleyici dolgu görevi görür
- Çorba ve güveçlerde yumuşak bir temel oluşturur
- Salatalarda hafif haşlanmış veya çiğ hâliyle kullanılır
- Omlet ve sıcak sandviçlerde aromatik bir dokunuş sağlar
Bu kullanım çeşitliliği, pazıyı hem sıcak hem soğuk mutfağın vazgeçilmez sebzelerinden biri yapar.
Pazı En Güzel Neyle Gider?
Pazı, özellikle zeytinyağı ve limonla birleştiğinde doğal aromasını en iyi şekilde ortaya koyar. Yoğurt ve sarımsakla birlikte dengeli ve yumuşak bir tat profili oluşturur. Tavuk, balık ve baklagillerle birlikte hafif ama doyurucu tabaklar hazırlanabilir. Baharat tarafında karabiber, muskat ve pul biber pazının karakterini tamamlayan güçlü dokunuşlar arasında yer alır. Pazının en büyük gücü, sade yapısıyla sofraya hem denge hem de besin yoğunluğu kazandırmasıdır.






